Erasmus+ KA122 2024- Job shadowing στη Φινλανδία

Το προσωπικό μας υποδέχθηκε θερμά στον χώρο των καθηγητών. Μας εξήγησαν τη διαδικασία παρακολούθησης και μας ενημέρωσαν για το ημερήσιο πρόγραμμα, απαντώντας παράλληλα σε διαδικαστικές απορίες. Το σχολείο είναι γυμνάσιο με 470 μαθητές, και φιλοξενεί ταυτόχρονα τάξεις υποδοχής μεταναστών καθώς και μαθητές με ειδικές ανάγκες. Ενημερωθήκαμε για το ωρολόγιο πρόγραμμα, το φινλανδικό εκπαιδευτικό σύστημα, τις αποδοχές των εκπαιδευτικών, τους τρόπους διδασκαλίας και το επιπλέον προσωπικό του σχολείου, την ειδική αγωγή και το πρόγραμμα συμπερίληψης που εφαρμόζεται στο σχολείο. 

Το καθημερινό μας  πρόγραμμα περιελάμβανε μαθήματα από τις 10:15 μέχρι τις 15:35 με διαλλείματα ενδιάμεσα και γεύμα στο σχολικό εστιατόριο μεταξύ 11:30 με 12:30. Ακολούθησε ξενάγηση στο σχολείο και παρακολούθηση μαθημάτων. Ξεκινώντας παρακολουθήσαμε το μάθημα της Ιστορίας (Γ΄ Γυμνασίου), όπου οι μαθητές χρησιμοποιούσαν φορητούς υπολογιστές για την εργασία του τετραμήνου τους, αφού πρώτα ολοκλήρωσαν τη θεωρία σχετική με σύγχρονα ζητήματα που αφορούν στην παγκόσμια κοινότητα όπως ο πόλεμος στη Συρία, Αφγανιστάν  κτλ.. Ακολούθησε το μάθημα των Μαθηματικών (Α’ Γυμνασίου). Στο μάθημα αυτό οι μαθητές διακρίνονται σε 3 γνωστικά επίπεδα και διδάσκονται την ίδια ενότητα με διαφοροποιημένη διδασκαλία. Εμείς  γίναμε δεκτοί  σε αδύναμη τάξη με 6-7 μαθητές  και  είδαμε τρόπους κινητοποίησης τους .Τέλος,  το μάθημα της Οικιακής Οικονομίας (Γ΄ Γυμνασίου), όπου οι μαθητές είχαν ως εργασία ημέρας να μαγειρέψουν επιλέγοντας συνταγή από προκαθορισμένες επιλογές. Αφού μελέτησαν πρώτα τη συνταγή και έλαβαν τις απαιτούμενες διευκρινίσεις, χωρίστηκαν σε ομάδες, πήραν τη θέση τους στις πλήρως εξοπλισμένες κουζίνες και εκτέλεσαν τη συνταγή. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι το τελικό αποτέλεσμα πηγαίνει στο γραφείο καθηγητών γεγονός που κινητοποιεί τους μαθητές να εκτελέσουν άψογα τη συνταγή. Ο χώρος διδασκαλίας της Οικιακής Οικονομίας είναι πραγματικά εντυπωσιακός καθώς περιλαμβάνει όλες τις συσκευές, τον εξοπλισμό και τις προμήθειες που χρειάζεται μια κουζίνα και επικεντρώνεται σε πρακτικές διαδικασίες όπως μαγείρεμα, πλύσιμο ρούχων, σιδέρωμα, διαχείριση χρημάτων κτλ.

Την 2η ημέρα παρακολουθήσαμε τα παρακάτω μαθήματα:

• Χημεία (Γ΄ Γυμνασίου)
• Σουηδικά (Β΄ Γυμνασίου)
• Αγγλικά (Α’ Γυμνασίου)
• Φυσική Αγωγή (Α’ Γυμνασίου)

Το μάθημα της Χημείας διδάσκεται 3 ώρες την εβδομάδα στο δεύτερο τετράμηνο και ακολουθεί μετά το μάθημα της Φυσικής που διδάσκεται αντίστοιχα 3 ώρες στο πρώτο τετράμηνο. Το ίδιο ισχύει και για τα μαθήματα της Βιολογίας και Γεωγραφίας Ο κάθε μαθητής οφείλει να εκπονήσει μία εργασία διάρκειας 4 εβδομάδων  η οποία θα βασίζεται σε πειράματα. Για την πραγματοποίηση των πειραμάτων   στην  τάξη είδαμε συνδιδασκαλία δύο καθηγητών και διαμοιρασμό των μαθητών σε 2 αίθουσες που επικοινωνούν με έναν διάδρομο. Τη στιγμή που οι 2 καθηγητές καθοδηγούσαν τους 11 μαθητές στη μία αίθουσα, στην απέναντι ένας βοηθός επέβλεπε τους υπόλοιπους 19 μαθητές.

Μετά το γεύμα, συμμετείχαμε στη διδασκαλία της Σουηδικής Γλώσσας, καθώς  είναι η δεύτερη επίσημη γλώσσα της χώρας και η διδασκαλία της είναι υποχρεωτική . Το μάθημα είχε τα γνωστά φυλλάδια με ασκήσεις γραμματικής. Επόμενη ώρα , η διδασκαλία της Αγγλικής Γλώσσας, επίσης  υποχρεωτική. Οι εκπαιδευτικοί έχουν το δικαίωμα να επιλέξουν το βιβλίο που επιθυμούν και η παρουσία βοηθού δίνει τη δυνατότητα στον εκπαιδευτικό να πραγματοποιεί δραστηριότητες εκτός τάξης με καλύτερη εποπτεία.  Όσον αφορά στο μάθημα της Φυσικής Αγωγής, μας εντυπωσίασε το γεγονός ότι το κλειστό γυμναστήριο χωρίζεται στη μέση με παραπέτασμα για να μπορούν δύο τμήματα να κάνουν μάθημα ταυτόχρονα. 

Εκτός από τα μαθήματα συζητήσαμε για το ψηφιακό σύστημα καταχώρισης απουσιών, βαθμολογιών, εργασιών και επικοινωνίας με γονείς. Έγιναν ερωτήσεις σχετικά με τη λειτουργία του σχολείου, όπως οι εφημερίες, ζητήματα εκφοβισμού  (bullying), σύστημα ποινών και η συνεργασία με γονείς ή φορείς. Μάθαμε επίσης για τον ρόλο των βοηθών, οι οποίοι υποστηρίζουν τον βασικό εκπαιδευτικό εντός της τάξη.

Την 3^η ημέρα το πρόγραμμά μας είχε:

• Μαθηματικά (Α’ Γυμνασίου)
• Μουσική (Γ’ Γυμνασίου)
• Φιλανδική Γλώσσα- Λογοτεχνία( Β’ Γυμνασίου)

Στα Μαθηματικά, οι μαθητές διδάσκονται χωρισμένοι σε 3 επίπεδα ανάλογα με τη δυναμικότητα τους.  Αυτή την ημέρα είχαμε την ευκαιρία να παρατηρήσουμε την δυναμική των πιο προχωρημένων μαθητών και τον τρόπο με τον οποίο ομαδοσυνεργατικά εκπονούσαν σχέδιο εργασίας καθώς και την αλληλεπίδρασή τους με τον καθηγητή. Στη Μουσική, οι μαθητές διδάσκονται όποιο μουσικό όργανο επιλέξουν στο σχολείο, όπου φυσικά υπάρχουν όλα τα μουσικά όργανα,  για 2 ώρες την εβδομάδα και αποτελεί μάθημα επιλογής. Τη συγκεκριμένη μέρα γίνονταν πρόβες για τα τραγούδια που θα παρουσιάζονταν στην τελική γιορτή αποφοίτησης του καλοκαιριού. Επιπλέον, οι μαθητές που επιλέγουν το μάθημα αυτό, προετοιμάζουν τραγούδια για την εθνική επέτειο στις 6 Σεπτεμβρίου, τα Χριστούγεννα και την γιορτή της Άνοιξης.  Στο μάθημα της Φιλανδικής Γλώσσας ο εκπαιδευτικός πραγματοποίησε δραστηριότητα εξοικείωσης των παιδιών με τον προφορικό λόγο  (public speaking) στην οποία συμμετείχαμε κι εμείς. Με αφορμή την αυθάδεια ενός μαθητή, συζητήθηκε επίσης το θέμα της διαχείρισης κρίσεων και επιβολής ποινών στους μαθητές. Ενημερωθήκαμε ότι δεν πραγματοποιούνται ενδοσχολικές εξετάσεις και οι μαθητές αξιολογούνται με βάση την ολοκλήρωση εργασιών, είτε γραπτών είτε κατασκευαστικών, ανάλογα με το μάθημα. Συζητήσαμε με τους εκπαιδευτικούς για τις διαφορές αξιολόγησης ανάμεσα στις δύο χώρες. Μία ημέρα την Εβδομάδα (κάθε Τετάρτη στο συγκεκριμένο σχολείο), το ωρολόγιο πρόγραμμα είναι μικρότερο, ώστε να αποχωρούν οι μαθητές νωρίτερα. Στο διάστημα αυτό μετά την αποχώρηση, οι καθηγητές συνεδριάζουν με την διεύθυνση του σχολείου και συζητάνε για θέματα που αφορούν στη λειτουργία του σχολείου.

Την 4^η  ημέρα παρακολουθήσαμε:

• Αγγλικά (Α’ Γυμνασίου)
• Ηθική (Γ’ Γυμνασίου)
• Εικαστικά (Ένταξης- Γ΄ Γυμνασίου)

Στο μάθημα της Αγγλικής γλώσσας σε τάξη υποδοχής οι μαθητές μάθαιναν τη γλώσσα κυρίως μέσω προφορικής εξάσκησης και δραστηριοτήτων όπως ήταν οι ασκήσεις puzzle. Επιπλέον παρακολουθήσαμε τάξη υποδοχής στο μάθημα των Κατασκευών- Εικαστικών, όπου οι μαθητές έπλεκαν και ταυτόχρονα μάθαιναν σχετικές λέξεις που αφορούσαν σε αντικείμενα, εργαλεία στο χώρο και ταυτόχρονα καλλιεργούσαν συγκεκριμένες δεξιότητες. Ταυτόχρονα παρακολουθήσαμε και το αντίστοιχο μάθημα σε τμήμα της Γ΄ Γυμνασίου, όπου μαθητές είτε ζωγράφιζαν είτε κατασκεύαζαν αντικείμενα με σκοπό να τα χρησιμοποιήσουν στο σπίτι τους. Μας ξενάγησαν και στον σκοτεινό θάλαμο φωτογραφίας με τον πλούσιο εξοπλισμό καθώς υπάρχει και αυτή η επιλογή για τους μαθητές, γεγονός που μας εντυπωσίασε.  Το μάθημα αυτό είναι επιλογής  για την Α’  Γυμνασίου στο α’ τετράμηνο μόνο, για την Β’ Γυμνασίου επιλογής και διδάσκεται όλο το σχολικό έτος ενώ για την Γ’  τάξη επιλογής μόνο στο ένα τετράμηνο. Μετά, παρακολουθήσαμε το μάθημα της Ηθικής, το οποίο δεν υπάρχει στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Το συγκεκριμένο μάθημα διδάσκεται στη Γ’ Γυμνασίου παράλληλα με το μάθημα των θρησκευτικών για τους μαθητές που δεν επιθυμούν να διδαχθούν θρησκευτικά. Στο β’ τετράμηνο θέμα ήταν οι μειονότητες στη Φιλανδία και  τη συγκεκριμένη ημέρα, η μειονότητα των romani. Οι μαθητές  παρέλαβαν και ανέγνωσαν σε ομάδες γράμματα που συνέταξαν 3 χαρακτήρες ρομά σε διαφορετικές χρονικές περιόδους και παρουσίασαν τα δεδομένα που προέκυψαν από τη συζήτηση. Στόχος του μαθήματος είναι να γνωρίσουν τις  μειονότητες και να προβληματιστούν  σχετικά με την αντιμετώπισή τους μέσω projects.

Το πρόγραμμα εμπεριείχε τα εξής μαθήματα:

• Κατασκευές (Β’ Γυμνασίου)
• Φυσική (Β΄ Γυμνασίου)
• Λογοτεχνία (Β’ Γυμνασίου)

Στο μάθημα Κατασκευών (μαλακών υλικών),  οι μαθητές  χρησιμοποιώντας ραπτομηχανές και άλλο εξοπλισμό, κατασκεύαζαν υφασμάτινες τσάντες ως τελική εργασία τετραμήνου. Ο χώρος – αίθουσα πέρα από τις ραπτομηχανές είχε και δύο εντυπωσιακούς αργαλειούς τους οποίους μαθαίνουν και χρησιμοποιούν επίσης. Στη συνέχεια, παρατηρήσαμε στο μάθημα της Φυσικής τα πειράματα ήχου, που εκτελούσαν οι μαθητές και κατέγραφαν τα αποτελέσματα στο laptop, ενσωματώνοντας τα  ηλεκτρονικά στο ομαδοσυνεργατικό σχέδιο εργασίας (project) του τετραμήνου. Και στο μάθημα αυτό σημειώσαμε το διαμοιρασμό της τάξης σε δύο αίθουσες των 10 μαθητών για τη διευκόλυνση των πειραμάτων. Τέλος, στο μάθημα φιλανδικής λογοτεχνίας- γλώσσας, όπου επιλέγονται κλασικοί και μοντέρνοι φιλανδοί συγγραφείς από τον 16^ο αι. και εξής,  οι μαθητές επιλέγουν ένα λογοτεχνικό βιβλίο το φθινόπωρο και ένα την άνοιξη. Παρακολουθήσαμε στην τάξη μαθητές να διαβάζουν το λογοτεχνικό βιβλίο και να κρατούν σημειώσεις. Μετά την ολοκλήρωση της ανάγνωσης γράφουν εκθέσεις σχετικές με το θέμα, τους χαρακτήρες, τον χωροχρόνο κ.τ.λ.

Η τελευταία ημέρα έκλεισε με το προγραμματισμένο ραντεβού μας με τη διευθύντρια και μία εκ των υποδιευθυντριών του σχολείου. Συζητήθηκαν θέματα όπως οι αρμοδιότητες της διευθύντριας και των υποδιευθυντών, ο τρόπος επιλογής τους,  η συνεργασία με γονείς, η αξιολόγηση μαθητών και εκπαιδευτικών,  η διαχείριση προμηθειών και εξόδων, το bullying και ο τρόπος διαχείρισης και παρέμβασης, οι αρμοδιότητες των βοηθών, οι μετακινήσεις των μαθητών, οι εκδρομές και τα σχολικά προγράμματα. 

Η επίσκεψη στο φινλανδικό σχολείο μας προσέφερε πολύτιμες γνώσεις, ερεθίσματα και προβληματισμό μέσω της σύγκρισης με το δικό μας σχολείο. Εντυπωσιάζει η αίσθηση ηρεμίας που επικρατεί σε μαθητές και εκπαιδευτικούς, η ανάληψη καθηκόντων από τους μαθητές (λειτουργία κυλικείου, καθαριότητα τραπεζαρίας), η έλλειψη περιττής γραφειοκρατίας, η αυτονομία των εκπαιδευτικών στο σχεδιασμό και την υλοποίηση του μαθήματος τους, τα σύγχρονα βιβλία και η υλικοτεχνική υποδομή. Η εκπαιδευτική κουλτούρα της Φινλανδίας δίνει έμφαση στην εξατομικευμένη μάθηση, την εμπιστοσύνη στους μαθητές και τους καθηγητές και την ενίσχυση της δημιουργικότητας και των δεξιοτήτων. Επιστρέψαμε γεμάτοι ιδέες και έμπνευση, έτοιμες να τις αξιοποιήσουμε στο σχολικό μας περιβάλλον.